Σύμφωνα με τη Διεύθυνση 30 της Αμερικανικής Ψυχολογικής Εταιρείας (APA – Society of Psychological Hypnosis), η ύπνωση ορίζεται ως:
«Μια κατάσταση συνείδησης που περιλαμβάνει εστιασμένη προσοχή και μειωμένη περιφερειακή επίγνωση, χαρακτηριζόμενη από αυξημένη ικανότητα ανταπόκρισης στις υποβολές.»
Σύμφωνα με την APA, κατά τη διάρκεια της ύπνωσης, ένας επαγγελματίας υγείας ή ερευνητής προτείνει – στο πλαίσιο θεραπείας – να βιώσει το άτομο αλλαγές στις αισθήσεις, τις αντιλήψεις, τις σκέψεις, τη συμπεριφορά ή και σε φυσιολογικές ή νευρολογικές λειτουργίες.
Αυτές οι αλλαγές πραγματοποιούνται κυρίως μέσω τριών τρόπων:
Οι όροι Ύπνωση, Υπνοθεραπεία και Υπνο-Ψυχοθεραπεία χρησιμοποιούνται συχνά λανθασμένα ως συνώνυμα, αλλά έχουν διαφορετική σημασία. Η διάκρισή τους είναι σημαντική για να κατανοήσει κανείς:
Ύπνωση
Αναφέρεται στις τεχνικές και τις διαδικασίες που χρησιμοποιούνται (π.χ. νοερές εικόνες, εστιασμένη προσοχή, υποβολές). Δεν είναι θεραπευτική από μόνη της — λειτουργεί συμπληρωματικά στη θεραπεία. Όταν χρησιμοποιείται μόνη της, λειτουργεί απλώς ως τεχνική χαλάρωσης.
Υπνοθεραπεία
Αναφέρεται στη χρήση της ύπνωσης για την αντιμετώπιση συγκεκριμένων συμπτωμάτων. Πρόκειται για βραχεία παρέμβαση (1 έως 3 συνεδρίες), που έχει φανεί αποτελεσματική σε περιπτώσεις όπως η διακοπή καπνίσματος, η διαχείριση θυμού ή οι κρίσεις πανικού.
Ωστόσο, οι έρευνες δείχνουν ότι η υπνοθεραπεία έχει προσωρινά αποτελέσματα και συχνά ακολουθεί υποτροπή. Αυτό οφείλεται στο ότι βασίζεται κυρίως σε υποβολές, χωρίς να εξετάζει βαθύτερα αίτια (π.χ. ασυνείδητα κίνητρα ή ψυχικά τραύματα). Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η περίπτωση όπου κάποιος σταματά το κάπνισμα, αλλά αυξάνει το βάρος του — υποδηλώνοντας υποκατάσταση του συμπτώματος.
Η Υπνο-Ψυχοθεραπεία αναγνωρίζεται ως βασική μορφή ψυχοθεραπείας από κορυφαίους επαγγελματικούς φορείς όπως το UK Council for Psychotherapy (UKCP), η European Association for Psychotherapy (EAP) και το World Council for Psychotherapy (WCP).
Πρόκειται για την ενσωμάτωση της ύπνωσης σε ένα πλήρες ψυχοθεραπευτικό πλαίσιο. Συνδυάζει τις τεχνικές της ύπνωσης και της υπνοθεραπείας με τις καθιερωμένες μεθόδους της λεκτικής ψυχοθεραπείας, με σκοπό την αντιμετώπιση βαθύτερων ψυχικών και συναισθηματικών δυσκολιών, όπως:
Σε αντίθεση με την υπνοθεραπεία ως αυτόνομη μέθοδο, η υπνο-ψυχοθεραπεία εμπλέκει το άτομο σε μια ολοκληρωμένη διαδικασία αυτογνωσίας, θεραπείας και μακροπρόθεσμης μεταμόρφωσης.
Η υπνο-ψυχοθεραπεία μπορεί να ενσωματώνει τεχνικές από διάφορες επιστημονικά τεκμηριωμένες προσεγγίσεις, όπως:
Ένας πιστοποιημένος υπνο-ψυχοθεραπευτής έχει ολοκληρώσει εκπαίδευση τόσο στη θεωρία και πρακτική της ψυχοθεραπείας, όσο και στην κλινική ύπνωση και την υπνοθεραπεία. Αυτό του επιτρέπει να προσφέρει ένα ασφαλές, ενσυναισθητικό και υποστηρικτικό θεραπευτικό περιβάλλον, προσαρμοσμένο στις προσωπικές ανάγκες του κάθε ατόμου.
Η υπνο-ψυχοθεραπεία είναι εξατομικευμένη και προσαρμοστική: οι τεχνικές που χρησιμοποιούνται επιλέγονται βάσει των ιδιαίτερων συνθηκών, στόχων και κοσμοαντίληψης του θεραπευόμενου.
Η υπνο-ψυχοθεραπεία βασίζεται στην πεποίθηση ότι:
Η θεραπεία στηρίζεται στην αντίληψη ότι ο θεραπευόμενος γνωρίζει τον εαυτό του καλύτερα από οποιονδήποτε άλλον. Ο ρόλος του θεραπευτή δεν είναι να «διορθώσει» τον άλλον, αλλά να υποστηρίξει τη φυσική του θεραπευτική ικανότητα, σε συμφωνία με τις αξίες και τη μοναδική του πορεία ζωής.
Πολλοί που αναζητούν υπνο-ψυχοθεραπεία το κάνουν μετά από μια διάγνωση ή έντονα συμπτώματα. Ωστόσο, αυτή η θεραπευτική προσέγγιση δεν περιορίζει το άτομο σε διαγνωστικές ταμπέλες. Αντίθετα, το βλέπει ως ολότητα, επιδιώκοντας την κατανόηση της βαθύτερης ουσίας του.
Οι διαγνώσεις και τα συμπτώματα μπορεί να χρησιμοποιούνται ως σημεία εκκίνησης, αλλά όχι ως οριστικοί προσδιορισμοί.
Η αποτελεσματικότητα της υπνο-ψυχοθεραπείας βασίζεται σε ένα δομημένο αλλά ευέλικτο θεραπευτικό πλαίσιο. Κρίσιμο στοιχείο της διαδικασίας είναι η ισότιμη και συνεργατική σχέση ανάμεσα στον θεραπευτή και τον θεραπευόμενο.
Ο θεραπευόμενος χρειάζεται να αισθάνεται ασφάλεια, αποδοχή και σεβασμό, ώστε να μπορέσει να διερευνήσει εις βάθος τα θέματα που τον απασχολούν και να προσδιορίσει τους στόχους του μέσα στη θεραπεία.Back to Cbthypnopsy.
